Menü Kapat

Mütareke ve İşgalde Fenerbahçe

Türk spor tarihinde mütareke ve işgalde Fenerbahçe çok fazla kişi tarafından, fakat hep aynı sözlerle yazılmıştır. Fenerbahçe tarihinin hâmisi, 1908 doğumlu Rüştü Dağlaroğlu‘nun muazzam çabası ve emekleriyle pek çok detayı bizlere ulaşan o günlerin izlerini sürmek için biz de gazete arşivlerine daldık.

Hatırlayalım; ne diyordu Muvakkar Ekrem Talu o günler için?

“Fenerbahçe sevgisi Türkiye’deki ilk alevini, ilk meşalesini o günlerde bulmuştur. Sahaların hemen hemen dörtte üç kalabalığı Fenerbahçe’nin mükemmel oyunu ve parlak neticeleri karşısında adeta kendinden geçer, gaşyolur, bir cezbe halinde içten sevgisini, bağlılığını, takdirini geniş tezahüratla izhar ederdi.”

İşte biz de burada günlük gazetelerden ve dönemin mecmualarından o günlere dair haberleri derleyeceğiz.

Huzurlarınızda esir şehrin moral kaynağı, Türk halkını Fenerbahçe’ye aşık eden takım…

Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu


30 Kasım 1918 Cumartesi – Minber Gazetesi

İngilizlerle Fenerbahçe Arasında

Dün Union Kulüb’de Fenerbahçe ile İngiliz timi arasında bir futbol maçı yapıldı. Fenerbahçe kulübü bu müsabakaya ümit edildiği kadar kuvvetli bir tim ile çıkmadığı gibi oyuncular arasında da kendilerinden beklendiği nisbette bir tesanüd yoktu.

Birinci (haftaym)da her iki tarafın hücumları neticesiz kaldı. İkinci haftaymda İngilizler birbirini müteakiben iki gol yaptılar. Vaktin sonlarına doğru Fenerbahçe de buna bir sayı ile mukabele ettiği için oyun bire karşı iki gol yapan İngilizlerin galebesiyle neticelendi.

İngilizlerin dün çıkarmış oldukları tim kuvvetli addolunamaz. Bunun bizim kulüplerin kuvvetini ölçmek için yapılmış bir tecrübe olduğuna, şehrimizde berri ve bahri birçok İngiliz askeri bulunduğu için pek kuvvetli timler çıkaracaklarına şüphe yoktur. Dört senedir birkaç müsabaka müstesna addedilirse spor aleminde geniş bir sükun hüküm sürerken Balkan muharebesi esnasında olduğu gibi bu sene de yeniden yeniye faaliyetler başlayacağı tabiidir.

Önümüzdeki Cuma’dan itibaren lig maçlarına başlanacaktır.


30 Kasım 1918 Cumartesi – Ati Gazetesi

Dünki (Futbol) Müsabakası

İngiliz ikinci alayı efradiyle Fenerbahçe kulübü arasında dün saat ikide Kadıköy İttihat Spor Kulübü’nde bir müsabaka icra edilmiştir.

İngiliz takımı egzersizleri bulunmadığından dolayı kırk beş dakika olan oyun halftaymlarının yarımşar saate tenzilini talep etmişler ve talep vukuu-u kabul edilerek oyun müddeti bir saat olmak üzere tertiv edilmiştir.

İlk halftaymda her iki taraf da şiddetli hücumlarda bulunduğu halde bir netice hasıl olmamış bu müddet zarfında İngiliz kale müdafii olan Mister (Moris) kaleyi gayet iyi müdafaa etmiştir.

ikinci halftaymda Fener’in müdafii (bek) tarafından icra edilen kusur üzerine İngilizler tarafından bir ceza vuruşu icra edilmiş ve bu suretle Fener ilk golü yemiştir.

Bunun üzerine oyun devam etmiş ve İngilizler bir Fenerbahçe de bir daha gol yemişler ve bu suretle oyun bir karşı iki olarak Fenerbahçe aleyhinde neticelenmiştir.

Oyun esnasında Fener’in bazı azası Kadıköyü’ndeki harik zuhuruna mebni oyunu terk etmişlerdir. Önümüzdeki Pazar ertesi günü bir müsabaka daha icra edilecektir.


30 Kasım 1918 Cumartesi – İkdam Gazetesi

Dünki Futbol Müsabakası

İngiliz ikinci alayı efradıyla Fenerbahçe kulübü arasında dün saat ikide Kadıköy İttihat Kulübü’nde bir müsabaka icra edilmiştir.

İngiliz takımı egzersizleri bulunduğundan dolayı kırk beşer dakika olan oyun haftaymlarının yarımşar saate tenzilini talep etmişler ve bu talep vuku-u kabul edilerek oyun müddeti bir saat olmak üzere tertib edilmiştir.

İlk halk taymsda her iki taraf da şiddetli hücumlarda bulunduğu halde bir netice hasıl olmamıştır. Bu müddet zarfında İngiliz kale müdavimi olan Mister Morris kaleyi gayet iyi müdafaa etmiştir.

İkinci half taymda Fener’in müdafi (bek) tarafından icra edilen kusur üzerine İngilizler tarafından bir ceza vuruşu icra edilmiş ve bu suretle Fener ilk golü yemiştir.

Bunun üzerine oyun devam etmiş ve İngilizler bir Fenerbahçe de daha bir gol yemişler. Bu suretle oyun bir karşı iki olarak Fenerbahçe aleyhine neticelenmiştir.

Oyun esnasında Fener’in bazı azası Kadıköyü’ndeki yangın sebebiyle oyunda hazır bulunmamışlar ve bu sebepten gelecek Pazarertesine bir müsabaka daha icra edilmesi kararlaştırılmıştır. Oyun esnasında Galip ve Zeki Bey’ler bilhassa şayan-ı takdir edilir


30 Kasım 1918 Cumartesi – Tasvir-i Efkar Gazetesi

Dünki (Futbol) Müsabakası

Kadıköyü’nde (Union) Kulübü’nde iki Türk ve İngiliz takımı arasında bir (futbol) müsabakası icra edilmiştir. Türk takımı Fenerbahçe kulübüne, İngiliz takımı da üçüncü İngiliz (Misivalitis) bölüğüne mensub idi. Müsabakaya saat ikide başlanmış ve ilk safhada her iki taraf berabere kalarak hiçbir gol yapmamıştır. İkinci safhada İngilizlerin iki golüne karşı Fenerbahçe bir gol ile mağlup olmuştur. Oyun esnasında her iki taraf, oyuncular arasında ahenk-i harekatı muhafazaya muuvaffak olamamıştı. İngiliz kalecisi, (Moris) namındaki bir genç olup pek meşhur bir oyuncu olduğu gibi İngiltere’de de en mühim müsabakalarda kaleci vazifesini ifa edermiş. Fenerbahçe takımının kalecisi Arslanyan Efendi, dün Kadıköyü’ndeki ufak bir harik esnasında hanesi mühterik olduğundan bittabii oyuna gelememiş ve muktedir bir oyuncu olan mümaileyhin gaybubeti Fenerbahçe takımını zayıf düşürmüştür. Takımın muhacimleri iyi oynamış, bilhassa merkez muhacimlerinden ve eski oyunculardan Galip Bey güzel bir (şut) ile takımın yegane muvaffakıyetini teşkil eden bir golü yapmış, ona mukabil müdafiler iyi oynamadıkları gibi muhacimlerin de vazifesini işgal etmştir. İngilizlerin yaptıkları gollerden birisinin mesuliyeti münhasıran merkez müdafi Galip Bey’e atfedilmektedir.

Müsabakanın mürekkeb olduğu iki safhadan her birinin üçer çeyrek devamı kaide-i umumiyesi olmakla beraber, İngiliz takımı, çoktan beri futbol oynamamış olması ve yorgun bulunması hasebiyle bu müddetin yarım saate tenzilini talep etmiş ve bu talep (Fenerbahçe) takımınca kabul edilmiştir.


3 Aralık 1918 Salı – Yeni Gün Gazetesi

Türklerle İngilizler Arasındaki Müsabaka

Geçen Cuma günü (29 Kasım) Kadıköyü’nde İttihat Spor Kulübü’nde Pazar günü Fransızlara galip gelen Fenerbahçe takımı ile İngilizler efradından müteşekkil bir takım tarafından bir futbol müsabakası icra edilmişti. Bu babda bazı gazeteler tarafından yapılan haberler doğru olmadığından müsabakanın neticesini bervech-i âti yazıyoruz :

Hakem vazifesi bir İngiliz tarafından fevkalade bitarafane ifa edilmiş, oyun umumiyet itibariyle muntazam bir cereyan takip eylemiştir. Şu kadar ki muhtelif ve şayan-ı mazeret bazı esbabdan dolayı Fenerbahçe takımı pek kuvvetsiz çıkmış ve bazı acemi oyuncuları takıma ithale mecbur olmuştu. Bununla beraber Fenerbahçe oyuncuları, bilhassa Arif ve Nahit Beyler muvaffakıyetle oynamışlar ve İngilizlerin attıkları iki gole mukabil bir gol atabilmeye muvaffak olmuşlardır. İngilizlerle yapılacak ikinci müsabaka gazetelerle ilan edilecektir.


7 Kanunievvel 1918 Cumartesi – Yeni Gün Gazetesi

Fenerbahçelilerle İngilizler Arasında

Birkaç gün evvelki nüshamızda geçen hafta İngilizler ile Fenerbahçe kulübü arasında icra edilen futbol müsabakası hakkında malumat vermiş ve ikinci bir müsabakanın daha icra edileceğini yazmıştık. Dün havanın fena olması ve sair esbab hasebiyle bu müsabaka icra edilememiş ve yarınki Pazar günü icrası mukarrer eylemiştir. Yarın öğleden sonra saat ikide mukarrer olan bu müsabaka için gerek Fenerbahçe takımı gerek İngilizler fevkalade istihzaratta bulunmaktadırlar. Hususiyle Fenerbahçe kulübü geçen defaki zayıf takımına mukabil bu kere daha kuvvetli ve daha iyi oyuncularla müsabakaya iştirak edeceği söyleniyor. Aldığımız malumata nazaran yarınki müsabaka esnasında bir Fransız bando muzıkası da terennümsaz olacaktır.


9 Kanunievvel 1918 Pazartesi – Yeni Gün Gazetesi

İngilizlerle Türkler Arasında

Dün spor aleminin heyecanlı ve hararetli günlerinden biri idi. Kadıköy İttihat Spor Kulübü meydanında evvelce de haber verdiğimiz veçhile İngilizlerle İstanbul’un en büyük spor müesseselerinden Fenerbahçe birinci takımı arasında bir futbol müsabakası icra edildi. İngilizlerin pek kuvvetli bir takımına mukabil Fenerbahçelilerin yine -rahatsızlığı dolayısıyla- kalecilerinden mahrum bir timi arasında icra edilen bu müsabaka öğleden sonra saat ikide başladı. Ve Fenerbahçelilerin iki sayısına karşı İngilizlerin üç golüyle neticelendi. Hakem vazifesini deruhte eden İngiliz maalesef biraz fazla tarafgirlik yapıyordu.

Oyun heyet-i umumiyesi itibariyle muvaffak bir cereyan takip eyledi. İngiliz takımının kalesici İngilizlere has itidal ile kendisini müdafaa ediyor ve hele müsabakanın birinci kısmında top mütemadiyen İngilizlerin tarafında bulunduğu halde Fenerbahçelilerin adem-i muvaffakiyetine sebebiyet veriyordu. Müsabakanın birinci kısmında Fenerbahçeliler oyuna lakayıdane devam ediyorlardı. Fenerbahçe hatta biraz zayıf idi ve hücumlarında hakkıyla muvaffak olamıyordu. Mamafih muhacime hattında Zeki ve Refik Bey’ler cidden muvaffak oldular. Hususiyle sporcularımızın meyanında pek ziyade şöhret sahibi olan Fenerbahçe takımı kumandanı Zeki Bey maruf çalakisiyle hücumlarında bermutad hususiyet gösterdi ve İngilizlere ilk golü atmaya muvaffak oldu. İngilizlerin merkez muhacimiyle sol açığı dahi diğerleri meyanında daha ziyade maharet gösteriyorlardı.

Fenerbahçe Kulübü önümüzdeki Pazar günü İngilizlerle üçüncü bir müsabaka daha icra edecektir. Aldığımız malumata göre Fenerbahçe kulübünün ecnebilerle vaki müsabakalarını temadi ettirmesinin en mühim saiklerinden biri İngiliz ve Fransızlara Türk sporcularını ve memleketi tanıttırmaktır. Dün müsabakayı müteakip Fenerbahçe kulübü tarafından İngilizlere bir ziyafet keşide edilmiş ve ziyaret esnasında irat edilen nutuk pek ziyade samimi olmuştur. Ziyafet nihayetinde İngilizler üç defa (Hurra) nidalarıyla Türkleri alkışlamışlardır.

Önümüzdeki Cuma günü Galatasaray ile Anadolu kulüpleri arasında bir futbol müsabakası icra edilecektir.


12 Kanunievvel 1918 Perşembe – Yeni Gün Gazetesi

Fenerbahçelilerle Almanlar Arasında

Bugün öğleden sonra saat ikide Kadıköyü’nde İttihat Spor Kulübü meydanında Almanlarla Fenerbahçe kulübü takımları arasında bir futbol müsabakası icra edileceği haber alınmıştır. Verilen malumata nazaran bu müsabaka için fevkalade istihzaratta bulunulmakta, meraklı ve heyecanlı bir şekilde icra olunacağı temin edilmektedir. Tahminimize nazaran bu müsabaka sulhün akdine kadar Almanlarla icra edilecek müsabakaların sonuncusu olacaktır.


14 Kanunievvel 1918 Cumartesi – Yeni Gün Gazetesi

İngilizlerle Fenerbahçeliler Arasında

Pazar günü İngiliz efradıyla Fenerbahçeliler arasında mühim bir müsabaka icra edilecektir. Her iki tarafın pek ziyade hazırlık yaptığı bu oyun ba’dezzeval saat ikide icra edilecektir.


16 Kanunievvel 1918 Pazartesi – Yeni Gün Gazetesi

Altınordu – Fenerbahçe

Dün öğleden sonra İngilizlerle Fenerbahçe takımı arasında Kadıköy İttihat Spor Kulübü meydanında bir müsabaka icrası mukarrerdi. İngilizler dün müsabakaya gelmedikleri için Fenerbahçelilerle Altınordu takımı arasında hususi bir maç yapılmıştır. Müsabakanın birinci haftaymında Altınordulular spor aleminde pek namdar olan kaptanları Bekir Sami Bey’in idaresinde bulunmakta ve pek şedid ve muvaffakiyetli akınlar icra etmekte idiler. Hatta bu akınlar o dereceye varmıştı ki Bekir Sami Bey’in bizzat attığı iki gole karşı Fenerbahçeliler hiçbir sayı yapamamışlardı. Fenerbahçeliler İngilizlere karşı hazırlandıkları için her zamankinden ziyade kuvvetli oldukları halde bu hücumları bir türlü tevkife muvaffak olamıyorlar ve ikinci haftaymda da mütemadisine sebebiyet veriyorlardı. İşte bu suretle Altınordulular dün kaptanlarının mahirane idaresi sayesinde ihraz-ı muzafferiyet eylemişlerdir. Oyunun ikinci kısmında Fenerbahçeliler Altınordu’ya bir sayı atmaya muvaffak olmuşlardır. Bu golü Zeki Bey yapmış ve bu suretle Fenerbahçe’yi hiç olmazsa tam bir mağlubiyetten az çok kurtarmıştı. Fenerbahçe’nin pek kuvvetli olduğu halde muvaffakıyet gösterememesi oyuncularının ekseriyetle yorgun ve arzusuz oynamalarından tevellüd ediyordu.


18 Kanunievvel 1918 Çarşamba – Yeni Gün Gazetesi

Almanlarla Fenerbahçeliler Arasında

Yarınki Perşembe günü İttihat Spor Kulübü meydanlığında Almanlarla Fenerbahçeliler arasında fevkalade mühim bir futbol müsabakası icra edilecektir. Şehrimizdeki Almanların memleketlerine azîmetleri vesilesiyle vuku bulacak olan bu müsabaka şüphesiz son derece heyecanlı ve meraklı olacaktır. Spor mahfilinde Fenerbahçe’nin bu nokta-i nazardan müsabakanın tamamiyle milli bir şekil ve mahiyette olmasını arzu ettiği ve bunun için de bazı tedarikatta bulunduğu söyleniyor. Ezcümle kayd-ı ihtiyatla telakki ettiğimiz bir habere göre bu müsabakada Fenerbahçe takımı arasında Altınordu kaptanı Bekir Arslan Bey’le Galatasaray kaptanı Necip Bey de bulunacaktır.

Birkaç gün evvelki nüshamızda Altınordu-Fenerbahçe müsabakasından bahsederken Altınordu takımı kaptanı Bekir Arslan Bey’in ismini eser-i sehv olarak Bekir Sami Bey diye yazılmış olmakla tashih-i keyfiyet olunur.


20 Kanunievvel 1918 Cuma – Yeni Gün Gazetesi

Fenerbahçeliler ile Almanlar Arasında

Fenerbahçelilerle arasında mukarrer müsabaka dün öğleden sonra Kadıköyü’nde İttihat Spor Kulübü meydanlığında icra edilmiştir.

Müsabakada tarafeynin takımları fevkalade iyi tertip edilmişti. Almanlar şehrimizde bulunan efraddan en iyilerini seçerek pek kuvvetli bir takım teşkil etmişlerdi. Fenerbahçe kulübü ise evvelce yazdığımız veçhile Altınordu kulübü kaptanı Bekir Arslan Bey’i muhacim hattına dahil etmiş ve bu suretle timini takviye eylemiştir.

Dünkü müsabakada hakemlik vazifesi bir Alman tarafından ifa edilmiştir. Bu zat maalesef tarafgirlik yapıyordu.

Müsabakanın birinci haftaymında Fenerbahçeliler pek güzel oynamışlar ve Almanlara iki gol atmaya atmaya muvaffak olmuşlardır. Gollerin her ikisini de Altınordu kaptanı Bekir Arslan Bey mahirane bir tarzda atmıştır.

Buna mukabil Alman muhacimleri o anda asabi, fakat muntazam oynamışlar ve Fenerbahçe’ye bir gol atmışlardır.

Müsabakanın ikinci haftaymında Fenerbahçe kulübü kaptanı Zeki Bey gol yapacağı esnada Almanlar tarafından şiddetli bir tekme yemiş ve bu suretle oyundan harice çıkmaya mecbur olmuştur. Bu hal Fenerbahçe takımının zayıflamasına ve on bir kişilik takımdan on kişi kalmasına sebebiyet vermiştir. İkinci haftaymda her iki tarafın müdafaa hatları yorgun bulunuyordu. Almanlar bu sırada Türk timinin zaafiyetinden istifade ederek bir gol atmaya muvaffak oldular. Müteakiben Fenerbahçe üçüncü golü yuvarladı. Bu golü de Bekir Arslan Bey atmaya muvaffak olmuştu.

Miktarı beş altı bin tahmin olunan temaşakaran Bekir Arslan Bey’i şiddetle alkışladılar.

Nihayet Almanlar da üçüncü bir gol atmaya muvaffak oldular. Nihayete kadar tarafeynden başka gol atılmadı. Bu suretle üçe karşı üç gol ile Almanlarla Türkler berabere kaldılar. Halbuki hakikatte Türkler dört gol atmışlardı. Hakem vazifesini ifa eden Almanın tarafgirliği bu golü saymadı.


21 Kanunievvel 1918 Cumartesi – Yeni Gün Gazetesi

Dün öğleden sonra Fenerbahçe kulübünde şehrimizdeki Fransız zabitanı şerefine bir çay ziyafeti keşide edilmiştir. Bu münasebetle Fenerbahçe kulübü dairesi kamilen şark usulü üzerine ve halılarla tezyin edilmiştir.


26 Kanunievvel 1918 Perşembe – Yeni Gün Gazetesi

Spor

Yarınki Cuma günü Kadıköyü’nde Union Spor Kulübü meydanlığında mühim bir futbol müsabakası yapılacaktır. Bu müsabaka şehrimizdeki İskoçyalılarla Fenerbahçe kulübü arasında icra edilecektir. Oyuna öğleden sonra saat ikide başlanacaktır.

Yarın Fenerbahçelilerle Galatasaraylılar arasında da futbol müsabakası vuku bulacaktır.