Atatürk ve Fenerbahçe

Cephede Futbol

Cephede Futbol

Spor Âlemi dergisinin 31 Ağustos 1922 tarihli nüshasında yer alan “Cephede Futbol” haberinde, iki çok güzel fotoğraf var. Keşke yüksek çözünürlüklü olanları bulabilsek de bir yerlere (en başta Fenerbahçe Stadyumu’na veya Kadıköy’e, sonra da diğer spor alanlarına) ebediyen nakşedebilsek. Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Anadolu Haberleri Cephede Spor: Çolak Kemal Beyefendi’nin takımıyla Kazım Paşa’nın takımı arasında […]

Atatürk Günü

Atatürk Günü

19 Mayıs’ın sabit olarak kutlanmaya başladığı 1936 yılından hemen önce, 1935 senesinde Fenerbahçe Stadı’nda bir “Atatürk Günü” düzenlendi. Sizleri o günün gazetelere yansıyan detaylarıyla baş başa bırakıyoruz. Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Atatürk Günü Tek bir kalp, bir arzu ve ayni gayeyi güden binlerce halk, onun ateşin çocukları ve İstanbulun tanınmış klüpleri, dün Fenerbahçe stadında canımızdan […]

Başkomutan ve Futbol

Başkomutan ve Futbol

“Atatürk ve Futbol” ilişkisi anlatılırken “Futbolu hiç bilmezdi. Falancaya sormuştu da ondan öğrenmişti” gibi saçmalıklar yazılıp çizilir. Halbuki Başkomutan ve Futbol hiç de birbirine yabancı kavramlar değildi. Buna dair bir belge daha gün yüzüne çıkıyor. Bakalım İsmet Paşa, 1922 yılında Paris’te kendisine yöneltilen “Türklerce tercih edilen spor hangisidir?” sorusuna ne cevap vermiş. “Binicilik ile futboldur: […]

Gazi’nin Spor Manifestosu

Gazi’nin Spor Manifestosu

30 Eylül 1926 tarihinde Ankara’da Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’yı ziyarete giden Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı Heyeti, Atatürk‘ün müthiş konuşmasını dinlemiş… Sizi, “Gazi’nin Spor Manifestosu” denebilecek bu mükemmel metinle baş başa bırakalım… Keyifli okumalar… Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Gazi Hazretlerinin Sporculara Nutku Ankara, 30 (A.A.) – Spor kongresi namına Reis-i Cumhur Hazretlerine arz-ı tazimata memur […]

Gazi’nin Fenerbahçe Kadrosu

Gazi’nin Fenerbahçe Kadrosu

1925 yılında Mustafa Kemal Atatürk‘ün huzurunda maç yapmak için Bursa’ya giden Fenerbahçe takımında kimlerin olduğunu uzun zamandır arıyorduk. Meğer cevap burnumuzun dibinde, yine dönemin gazetelerinde imiş. Fenerbahçe tarihinde bir ilk’e daha imza atmanın gururuyla; huzurlarınızda Gazi’nin Fenerbahçe kadrosu… Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Gazi’nin Huzurunda Fenerbahçelilerin Bursa’da İcra Ettikleri Maç Fenerbahçeliler Maçlarını Lütfen Seyreden Büyük Gazi’ye […]

Fenerbahçe, Mustafa Kemal Paşa’nın Gazetesinde

Fenerbahçe, Mustafa Kemal Paşa’nın Gazetesinde

Fenerbahçe – Atatürk ilişkisine dair sözlü aktarımlar hepimizin malumu. Tüm bu aktarımları saygıyla kabul edip; tarihin yasası gereği somut kanıtlara, belgelere ulaşma amacıyla yaptığımız çalışmaların verdiği meyveleri sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz. Cumhuriyet’in kuruluşunun 98. yılında, Fenerbahçemiz’in Mustafa Kemal Paşa’nın gazetesi “Minber”de yer alan haberi ile karşınızdayız. Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Dostluklar Adını dini bir terim […]

Milli Maça Davet

Milli Maça Davet

10 Kasım 1970 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Ulu Önder Atatürk’ü anmak için kaleme alınan yazılar arasında “Atatürk ve Spor” başlıklı bir metin de var. Kıymetli sözleri ve Arıburnu hatırası bilindik ama Fenerbahçe Başkanı Yavuz İsmet Uluğ’un milli maça davet anısı bizim için yeni… Acaba Fenerbahçe ile Atatürk arasındaki muhabbeti kıskanıp işi “Futbol nedir bilmezdi. Futbolcuları tanımazdı” […]

3 Mayıs

3 Mayıs

Fenerbahçe’nin kuruluşunun Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar geçen dönem içerisinde özel bir anlamı vardır. Bu anlam, bir avuç gencin, yaşadıkları topraklarda yabancıların hakimiyetinde oynanan futbol oyununa, adeta isyan ederek, dahil olmalarında gizlidir. Nurizade Ziya, Ayetullah, Bahriyeli Necip, Asaf adlı gençler, semtleri Kadıköy’ün en büyük okulu Saint Joseph Lisesi’nin Türkçe öğretmeni Enver Bey […]

Büyük Acı

Büyük Acı

Fenerbahçe’nin kurulduğu günlerde kulübe giren ve bir araya getirildiğinde muazzam bir tarih anlatısı haline gelen yazıları bize armağan eden Nasuhi Baydar, 11 Kasım 1938’de Ulus gazetesinde Atatürk’ün ardından yazdığı yazıyla yürekleri dağlıyor. Gerçekten çok büyük acı… Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Büyük Acı Avare bir çocuktum; etrafımda her şey pembe idi. Bir gün babamı rengi uçmuş, […]

Fenerbahçe O’nu, O Fenerbahçe’yi Çok Sevdi

Fenerbahçe O’nu, O Fenerbahçe’yi Çok Sevdi

Arşiv taramaları bize yepyeni bir duygu seli hediye etti. Ulu önder Atatürk, memleketi kurtardıktan sonra İstanbul’a ilk gelişinde, Moda açıklarında Fenerbahçe denizcileri tarafından karşılanmış! İkinci hatıra ise, yine aynı günden. Gazi’nin Fenerbahçe’ye bakarak söylediği muhteşem sözler, kalbinizi yerinden oynatacak… Fenerbahçe O’nu, O Fenerbahçe’yi çok sevdi! Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Cumhuriyet Gazetesi Moda ve Kadıköy açıklarında […]

Atatürk Fenerbahçe Maçında

Atatürk Fenerbahçe Maçında

Atatürk’ün 1925 yılında Bursa’da bir Fenerbahçe maçı izlediği, Akşam gazetesinde yazılmıştı. Habere bir de fotoğraf eşlik ediyordu. Aynı bilgiyi başka kaynaklarda ararken karşımıza (dönemin adeta bir başka resmî gazetesi olan) Hakimiyet-i Milliye çıktı. “Atatürk hiç Fenerbahçe maçına gitti mi?” sorusunun yanıtını, artık daha büyük bir gururla “Evet!” olarak verebiliriz. Zira Büyük Atatürk’ün, 1 Ekim 1925’de, […]

Gazi Hazretleri Fenerbahçe’de

Gazi Hazretleri Fenerbahçe’de

Mustafa Kemal Atatürk, 1919 yılında milli mücadeleyi başlatmak üzere ayrıldığı İstanbul’a tam 8 sene sonra 1927’de döndü. İstanbul halkının büyük kurtarıcıyı bağrına bastığı o muhteşem günlerin birinde, 5 Ağustos 1927’de Moda’da düzenlenen deniz yarışlarından sonra Gazi Hazretleri Fenerbahçe’de, Belvü bahçesine geldi. Bu muhteşem geceyi dönemin gazetelerinden okuyalım. Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Cumhuriyet Gazetesinde Gazi hazretleri […]

Atatürk’ün Fenerbahçe’ye Çektiği Telgraf

Atatürk’ün Fenerbahçe’ye Çektiği Telgraf

Bundan 87 yıl önce, Fenerbahçe Stadı’na bir Atatürk büstü kondu. Şu anda Fenerbahçe Müzesi’nin girişinde ziyaretçileri karşılayan Ulu Önder’in bu heykeli için, kulübe Atatürk’ten bir izin telgrafı geldiğini ilk olarak Rüştü Dağlaroğlu’nun (sitemizde de yayınladığımız) 1994 tarihli röportajından öğrendik. Kısa bir arşiv taramasından sonra, dönemin gazetelerinde de izine rastladığımız, Atatürk’ün Fenerbahçe’ye çektiği telgraf şimdi nerede, […]

Atatürk Kadıköy ve Fenerbahçe

Atatürk Kadıköy ve Fenerbahçe

17 Mayıs 1936’da Mustafa Kemal Atatürk Kadıköy ve Fenerbahçe semtlerine adeta bir güneş gibi doğdu. Bu ziyaretin bir fotoğrafı bugün Fenerbahçe Stadı’nı (eskilerin deyimiyle Yeni Açık ile Numaralı’nın birleştiği köşeyi) süslüyor. Dönemin gazetelerindeki haberleri ise şurada aktarmıştık. O mutlu günün diğer resimlerine ise Suna ve İnan Kıraç Vakfı – İstanbul Araştırmaları Enstitüsü arşivinde rastladık. İnsanı […]

Atatürk Fenerbahçe Stadı’nda!

Atatürk Fenerbahçe Stadı’nda!

3 Mayıs 1918 tarihinde Mustafa Kemal Paşa, Fenerbahçe’nin Kuşdili Lokali’ni ziyaret etti ve kulübün hatıra defterine o meşhur satırları yazdı. Buraya kadar olan kısmı hepimiz biliyoruz… Bilmediğimiz şey, 3 Mayıs 1918’de Atatürk’ün Kadıköy’de başka bir yere gidip gitmediği… Daha doğrusu bugüne kadar bilmiyorduk fakat artık biliyoruz! Yazımızın başlığı “Atatürk Fenerbahçe Stadı’nda!” çünkü o gün Mustafa […]

Küllenmeyen Sevdanın Kahramanları

Küllenmeyen Sevdanın Kahramanları

Fenerbahçe’nin 25 yıllık tarihinin anıları, evrakı ve hatıratı 6 Haziran 1932’de Kuşdili Kulüp Binamız ile beraber yanarak yok oldu. Bugün o yangın nedeniyle karanlıkta kalmış ilk yıllarımızın sadece bir sayfasını aydınlatmak için günlerce emek harcayan bizler; yangından sonra açılan bağış kampanyalarına isimlerini yazdıranlara minnetarız. Hiçbir kulüpte olmayan bu dostluğu, eşi benzeri görülmemiş bir şekilde gösteren, […]

Gazi Büstü’nün Açılışı ve Zeki Rıza Sporel’in Jübilesi

Gazi Büstü’nün Açılışı ve Zeki Rıza Sporel’in Jübilesi

Tam 86 yıl önce bugün, 1 Haziran 1934 tarihinde Kadıköy’de Fenerbahçe’nin 26. kuruluş yıldönümü törenleri yapıldı. Atatürk’ün kulübümüze bıraktığı ikinci güzel hatıra olan (bugün Fenerbahçe Müzesi’nin girişinde, hemen sağda duran) Gazi Büstü, stadımıza o gün konuldu. Yeni tribünlerin inşası bitmişti. Stadın kuzey yönündeki kalenin yanına 45 dakikalık büyük bir saat konmuş, onun da yanına skoru […]

Millî Futbolcu, Veteriner, Milletvekili, Asker ve Vatansever… Zeki Rıza Sporel.

Millî Futbolcu, Veteriner, Milletvekili, Asker ve Vatansever… Zeki Rıza Sporel.

Teknolojik imkanlar arttıkça, bilgiye ulaşmak daha kolay hale geldi. Fakat bilgi var, bilgi var! Kimi google araması ile ilk ulaştıklarına inanır, kimi de “Bu bana yetmez” deyip, derine iner. Adına “kulüpçülük” denen şey, bizim ülkemizde kocaman bir “kulaktan dolma bilgi” çöplüğünde yapıldığı için taraftarların çoğu, ilk örnekte olduğu gibi kolaycı… Eften püften konularda bunun bir […]

Burası Mustafa Kemal Paşa’nın Kulübü

Burası Mustafa Kemal Paşa’nın Kulübü

Başlık fazla mı iddialı oldu? Haklısınız. Fakat ne yapalım, gerçek bu! Burası Mustafa Kemal Paşa‘nın Kulübü. Altay’ı ziyaret etti…Güneş Kulübü’nü de… Karşıyaka’yı da… “Belgeli” ve “gerçek kişilerin hatıralarıyla sabit” ilk spor kulübü ziyareti ise Fenerbahçe’ye… Günün birinde, birisi densizlik edip “Paşam siz hangi takımı tutuyorsunuz?” diye sorduğunda (bu tip ulu orta havai muhabbetlerden hoşlanmadığı bilinen) […]

Atatürk’ü Fenerbahçe’ye Getiren Başkan

Atatürk’ü Fenerbahçe’ye Getiren Başkan

3 Mayıs 1918 günü Mustafa Kemal Paşa, Fenerbahçe Spor Kulübü’nü ziyarete gelmeden önce, geceyi Fenerbahçe Başkanı Sabri Toprak‘ın evinde geçirmişti. Türkiye’nin, Kadıköy’ün ve Fenerbahçe’nin bu namus timsali ismi, Atatürk’ü Fenerbahçe’ye getiren Başkan, 19 Şubat 1938’de hayatını kaybetti. Gazetelerde arkasından yazılanları burada derlemeye çalıştık. Keyifli okumalar. Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu Sabri Toprak Sabri Toprak 1878 senesinde […]

Atatürk Fenerbahçe’de

Atatürk Fenerbahçe’de

18 Mayıs 1936’da ise gazeteler “Reisicumhur Atatürk dün şehrimizi şereflendirdiler” manşetiyle çıktı… Atatürk, yanındakilerle beraber İstanbul’a gelmiş, Dolmabahçe Sarayı’na geçmeden evvel Fenerbahçe semtini de ziyaret etmişti. Bugün Fenerbahçe Stadı’nda (eskiler için Yeni Açık-Numaralı olan) Migros-Fenerium kesişiminde yer alan fotoğraf işte o gün, yani 17 Mayıs 1936’da çekilmişti. Bugün oraya “Kalamış” diyenleri görse, Ulu Önder ne […]

Mustafa Kemal Paşa Fenerbahçe’de

Mustafa Kemal Paşa Fenerbahçe’de

“Mustafa Kemal Paşa Fenerbahçe’de” denince herkesin aklına bir fotoğraf gelir. Yanında mutat zevat, Fenerbahçe semtinde yürüyen Atatürk… O fotoğraf 1937 yılında çekildi… Oysa Mustafa Kemal Paşa Fenerbahçe Kulübü’nü 1918’de ziyaret etmişti. Muazzam bir kuşağın, muhteşem insanlarıydı onlar. Pırıl pırıl gençler, erkân-ı harp subaylar ve Anadolu’nun askerleri yıllar süren seferberlik boyunca cephelerde eridi. Ülke işgal edildiğinde […]

Atatürk ve Fenerbahçe Stadı

Atatürk ve Fenerbahçe Stadı

Türkiye’nin, belki de dünyanın en eski ve önemli spor sahalarından birisi olan stadımız, tarihi boyunca çeşitli isimlerle anıldı… Kuruluşundan sonra Fenerbahçe ile özdeşleşen stadyum arazisi hakkında, T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri‘nde 7 Ocak 1931 ve 13 Temmuz 1932 tarihli iki belge var. Birisi kiralamaya, diğeri ise sahanın Fenerbahçe’ye bırakılmasına dair… Bizce “Mustafa Kemal Atatürk ve Fenerbahçe […]