Menü Kapat

Seferberlikte Fenerbahçe

Fenerbahçe’nin 1914 sonundan 1918’e uzanan dört yıllık serüvenini konu edeceğimiz “Seferberlikte Fenerbahçe sayfasına giriş yapmadan önce filmi birkaç hafta geriye saralım istiyoruz.

Fenerbahçe’nin kuruluş yıllarının mühim isimlerinden Şakir Beşe, 1933 yılında “Fenerbahçe’nin 25. Yılı” özel sayısında kaleme aldığı yazı şöyle bitiyordu : “Perşembe sabaha Odesa’ya avdet ettik. Takımımız Kiev şehrine davet edilmişti. Fakat Odesa şehbenderimiz Tahir Beyefendinin ahvali siyasiye hakkında bize verdiği malumat ve tavsiyeler üzerine bu seyahatten sarfınazar ettik. Rusya’da gördüğümüz misafirperverlik fevkalâde idi. Başımızı nereye çevirdikse muhabbet dolu gözler, tebessüm ve iltifat dolu çehreler gördük. Mesela bir müzikhole gideriz halk ayağa kalkar, hürmet ve iltifat eder ve yer gösterir; bir parka gideriz, bütün gruplardan çok samimi bir alâka ve bütün masalardan davet ricaları alırız; mektepli kardeş muamelesi yapar; zabiti hürmetle selam verir; kadını iltifatlar yağdırır; memuru yardım eder, tüccar ve esnaf ikram eder; velhasıl Ruslar çok ince ruhlu sevimli ve asil bir millet. İşte Fenerbahçe’nin ilk Rusya seyahatinin bizde bıraktığı intiba…”

Bu seyahatin üzerinden çok geçmeden savaş dolu dizgin gelip bütün dünyayı kavurdu. 1918 Kasım’ı Türkiye’ye mütarekeyi getirmeden önce geçen dört seneyi, gazete arşivlerinde aradık. Bulduklarımızı burada paylaşacağız.

Keyifli okumalar.

Fenerbahçe Tarihi Çalışma Organizasyonu



1 Kasım 1914İkdam Gazetesi

Müsamere

İstanbul Jimnastik Kulübü tarafından Teşrinievvel’in yirmi dördüncü Cuma günü Kadıköyü’nde Union Kulüb’de bir müsamere tertib olunmuştur.

(İdman Yurdu) Menfaatine

Dahiliye Nazırı Beyefendi’nin himaye-i mahsusalarında olarak (İdman Yurdu) menfaatine bugün gündüz erkeklere ve yarın dahi hanımlara Tepebaşı’nda kışlık tiyatroda donanma cemiyeti heyet-i temsiliyesi tarafından (Yarım Türkler) namındaki meşhur milli facia oynanacaktır.


27 Aralık 1914 – İkdam Gazetesi

İdman Müsabakaları

Cuma günü Kadıköy Union Kulüb’de Anadolu Hisarı İdman Yurdu ile Altınordu arasında icra kılınan futbol müsabakalarında Anadolu Hisarı İdman Yurdu’nun yaptığı bir sayıya mukabil Altınordu (okunamadı) gol (okunamadı) galib gelmiştir.


5 Ocak 1915 – İkdam Gazetesi

İstanbul Şampiyonluğu Ligi

Bu sene Kadıköy Cuma Ligi’ne gruplara taksim keyfiyetinin gayritabiiliği muvacehesinde adem-i iştirake mecbur kalan ve üç senelik şampiyonluğu hasebiyle lig teşkiline en ziyade salahiyettar bulunan Fenerbahe kulübü “İstanbul Şampiyonluğu Ligi” namıyla teşekkül eylemiştir.Bu lige Galatasaray, Türk İdman Ocağı, Darülmuallimin ve Darüşşafaka kulüplerinin de iştirak edeceği haber alınmıştır.

Türk İdman Ocağı’ndan : İstanbul Şampiyonluğu Ligi’ne dahil olmak arzu eden idman kulüplerinin lig nizanmnamesini tanzim etmek üzere önümüzdeki Cuma günü alafranga saat ikide Fenerbahçe Kulübü’nün Kadıköyü’nde vaki merkezine gelmeleri lüzumu beyan olunur.


26 Ocak 1915 – İkdam Gazetesi

Futbol Müsabakaları

Fenerbahçe Spor Kulübü’nden : Önümüzdeki Cuma günü Kadıköyü’nde Union Kulüb’de Altınordu ve Fenerbahçe spor kulübleri menfaatine bir müsamere tertib olunmuştur. Yevm-i mezkurde Altınordu, Fenerbahçe, Galatasaray, İdman Yurdu, Darülmuallimin ve Darüşşafaka kulübleri arasında futbol müsabakaları icra olunacaktır. Müsabakalara saat on birde bed’ olunup dört buçukta nihayet verilecek ve müsamereye bir kıta askeri bandosu dahi iştirak edecektir. Spor hayatı ile alakadar gençlerin yevm-i mezkurde Union Club’de isbat-ı vücud edecekleri tabiidir.


27 Ocak 1915 – Tanin Gazetesi

Futbol Müsabakası

Önümüzdeki Cuma günü Kadıköyü’nde Union Club’de Altınordu, Fenerbahçe spor kulübleri menfaatine bir müsabaka tertib olunmuştur. Yevm-i mezkurde Altınordu, Fenerbahçe, Galatasaray, İdman Yurdu, Darülmuallimin ve Darüşşafaka kulübleri arasında futbol müsabakaları icra olunacaktır. Müsabakalara saat on birde bed’edilip dört buçukta nihayet verilecek ve müsamereye bir kıta askeri bandosu iştirak edecektir.


20 Şubat 1915 – İkdam Gazetesi

Ayak Topu Müsabakaları

Dün Kadıköyü’nde İttihat Kulübü çayırında iki mühim ayak topu müsabakası icra edilmiştir. İlk oyun, İstanbul Şampiyonluğu Ligi’ne aid ve Darüşşafaka ile Erenköy takımları arasında oynanmış, her iki taraf berabere kalmıştır. İkinci oyun İstanbul Birliği’ne aid idi. Galatasaray ile Süleymaniye Terbiye-i Bedeniye Yurdu arasında icra kılınmış ve Süleymaniye dörde karşı beş sayı ile ihraz-ı galebe etmiştir.


26 Şubat 1915 – İkdam Gazetesi

Futbol Müsabakası

(Okunamadı) on beşinci Pazar günü Kadıköy İttihad Kulübü’nde İstanbul şampiyonu Fenerbahçe kulübü ile Pazar birliğinde oynayan kulüplerin en namdar oyuncularından mürekkeb bir takım arasında futbol müsabakası icra edilecektir.


27 Şubat 1915 – Tanin Gazetesi

Futbol Müsabakası

Önümüzdeki Pazar günü Kadıköy İttihad Kulübü’nde İstanbul Şampiyonu Fenerbahçe kulübü ile Pazar birliğinde oynayan kulüblerin en namdar oyuncularından mürekkeb bir takım arasında futbol müsabakası icra edilecektir.


27 Şubat 1915İkdam Gazetesi

Ayak Topu Müsabakası

Dün Kadıköyü’nde İttihat Kulübü’nde iki ayak topu müsabakası icra edilmiştir. Birinci oyun İstanbul Şampiyonluğu Birliği’ne aid idi. Fenerbahçe ile Türk İdman Ocağı arasında icra kılınan bu oyun iki sayıya karşı üç sayı ile ve Türk İdman Ocağı’nın mağlubiyetiyle neticelenmiştir.

İstanbul Birliği’ne aid olan ikinci oyun dahi Galatasaray ile Anadolu takımları arasında icra olunarak Galatasaray mağlub olmuştur.


6 Mart 1915 – İkdam Gazetesi

Dünki Futbol Müsabakaları

Dünki Cuma günü Kadıköy İttihat Kulübü’nde bir müsamere tertib ve Galatasaray ile İstanbul Şampiyonu Fenerbahçe takımları arasında bir müsabaka icra olunmuştur. Epey müddetten beri büyük müsabaka temaşasından mahrum kalan halk daha sabahtan oyun mahalline gelmeye başlamışlardı. Oyun başladığı zaman pek çok seyirci toplanmıştı.

İlk müsabaka İstanbul Şampiyonluğu Ligi’ne aid idi. Darülmuallimin ile Çamlıca kulüpleri arasında icra edilmiş, Darülmuallimin bir sayı ile galib gelmiştir.

İkinci müsabaka İstanbul Birliği’ne aid idi. Bazı esbabdan dolayı mezkur lige aid olan müsabaka icra olunmamıştır.

Galatasaray ile Fenerbahçe takımları arasındaki müsabaka gayet heyecanlı olmuş, Fenerbahçe sıfıra karşı dört sayı ile galip gelmiştir. Vakit, vakit zuhura gelen bazı ihtilaflar sebebiyle seyirciler oyun mahalline kadar giriyor ve bu suretle intizamı ihlal ediyorlardı. Mamafih müsabakalar pek güzel oldu. Halk, hususiyetle futbol meraklıları iyi ve istifadeli bir gün geçirdi.


31 Mart 1915 – İkdam Gazetesi

Mühim İdman Müsabakaları

Program : (Okunamadı) Cuma günü Kadıköyü’nde İttihad Kulübü’nde (Türk İdman Ocağı) menfaatine eğlenceli mühim müsabakalar icra olunacaktır. 1-Darüşşafaka ile Yeni Turan, 2-Fenerbahçe ile Galatasaray, 3-Anadolu ile İdman Yurdu, 3-Altınordu ile Türk İdman Ocağı, kulüpleri arasında futbol müsabakaları.

Yaya tahammül, sürat, dört ayak, bayrak yarışları, (çocuklar için) bisiklet yarışları, tûlani atlama, sırıkla irtifa atlama, vesaire.

Bu mühim ve eğlenceli müsabakalara bir askerî mızıkasının iştiraki temin ve hanımefendiler için de mahal-i mahsus tefrik edilmiştir.


4 Nisan 1915 – İkdam Gazetesi

İdman Müsabakaları

Bu sene ilk idman müsameresini teşkil eden evvelki günkü müsabakalar, havanın muhalefetine rağmen yine oldukça muntazam olmuştur. İlk futbol müsabakası Darüşşafaka ile Yeni Turan takımları arasında icra edilmiş, her iki taraf ikişer sayı ile berabere kalmışlardır. Bunu müteakib yarışlara mübaşeret edilmiştir.

İlk Yarış – Yedi Tur Bisiklet – Birinci Beşiktaş Terbiye-i Bedeniye Kulübü’nden Cavid Efendi, ikinci Hadika-i Meşveret Mektebi talebesinden Cemaleddin Efendi.

(2)nci Yarış – Yaya Tahammül – Yedi Tur – Birinci Altınordu’dan Mesud Bey, ikinci Türk İdman Ocağı’ndan Ömer Bey.

(3)üncü müsabaka – (Okunamadı) Atlama – Birinci Beşiktaş’tan Emin Efendi, ikinci Galatasaray’dan Feyzi Efendi.

(4)üncü müsabaka – Siklet Atma – Birinci Beşiktaş’tan Hikmet Efendi, ikinci Beşiktaş’tan Fahri Efendi.

(5)inci – Manialı Yarış – Birinci Beşiktaş’tan Kadri Efendi, ikinci Beşiktaş’tan Nebi Efendi!

(6)ıncı Yarış – Dört Ayak Yarışı – Birinci Beşiktaş’tan Mehmed Bey.

(7)inci – Yüz Metre Sürat Yarışı – Birinci Altınordu’dan Harun Efendi, ikinci İstanbul Sultanisi’nden Ziya Efendi.

(8)inci – Kulübler Arasında Bayrak Yarışı – Birinci Altınordu kulübü, ikinci Beşiktaş Terbiye-i Bedeniyye Kulübü

Dahil-i program olan irtifa atlama, sehpaların tedarik edilememesinden bi-z-zarûre bunun yerine siklet atma icra edilmiştir. Yarışları müteakib kulüb tarafından ihzar edilen mükafatlar Meclis-İ Maarif azasından Süleyman Paşazade Sami Bey tarafından birinci gelen müsabıklara tevzi edilmiştir.

Bundan sonra (İstanbul Futbol Birliği)ne ait olan Anadolu ile Hisar İdman Yurdu arasındaki futbol müsabakası Anadolu’nun galibiyetiyle neticelenmiştir.

Tertib olunan müsamere şerefine son oyunu, Türk İdman Ocağı ile Altınordu takımları arasındaki müsabaka teşkil etmiştir. Bir çok oyuncuları noksan olduğu halde, tarafeyn yine oldukça muntazam birer takımla ortaya çıkmışlardı. Bir hayli heyecanla devam eden bu müsabaka Türk İdman Ocağı’nın bire karşı iki sayı ile galibiyetiyle neticelenmiştir. İdman kulübleri arasında günden güne terakkiye nail olan Beşiktaş Terbiye-i Bedeniyye Kulübü’nün, müsabakaların kısm-ı azamında ihraz-ı galibiyet etmesi şayan-ı tekdirdir.


23 Nisan 1915 – İkdam Gazetesi

Büyük Futbol Müsabakası

Maarif Nazırı Şükrü beyefendinin taht-ı himayelerinde bugün Kadıköyü’nde İttihad İdman Kulübü’nde Hilal-i Ahmer Cemiyeti menfaatine büyük bir futbol müsabakası icra edilecektir.


30 Nisan 1915 – İkdam Gazetesi

İdman Müsabakaları – Dün Beşiktaş Jimnastik Kulübü talimhanesinde Şehzade Süleyman Paşa, İttihad ve Terakki, Barbaros Numune mektepleri ve Beşiktaş kulübü üçüncü takımlara ve sırf küçük çocuklara mahsus olan futbol birliğinin son oyunu oynanılarak Beşiktaş kulübü galib gelmiş ve birinciliği ihraz ederek mev’ud olan kupayı da almıştır.

Bugünkü Müsabakalar

Bugün Kadıköyü’nde Union Kulüb’de Fenerbahçe Spor Kulübü menfaatine icrası mukarrer bulunan müsabakalar bervech-i âtidir:

Futbol – Fenerbahçe ile Midilli kruvazörü efradı meyanında,
Futbol – Fenerbahçe ile Galatasaray üçüncü timleri arsında,
Hokey – İdman Yurdu ile Galatasaray üçüncü timler arasında,
Kalkan Topu – Fenerbahçe’den müfrez iki takım arasında,
Eşas – Fenerbahçe’den müfrez iki takım arasında.


1 Mayıs 1915 – İkdam Gazetesi

Dünki Futbol Müsabakası

Fenerbahçe Spor Kulübü şerefine Fenerbahçe ve Midilli kruvazörü takımları arasında mühim bir futbol müsabakası icra edileceğini evvelce yazmıştık. Bu müsabaka dün Kadıköy İttihad Kulübü çayırınca icra edilmiştir. Memleketimizin en namdar ve muntazam bir kulübü ve aynı zamanda İstanbul Şampiyonu olan Fenerbahçe’nin bu sene ikinci defa olarak mühim bir müsabaka icra edileceğini daha evvelce haber alan bütün idman heveskaranı bu mühim müsabakayı seyre daha sabahtan şitâbân olmaya başlamışlardı. (Okunamadı) müsabaka Galatasaray ve Fenerbahçe üçüncü takımları, yani küçük çocuklar arasında icra edilerek Galatasaray galib gelmiştir.

Bunu müteakib memleketimizde ilk defa teşekkül eden “İstanbul Hokey Birliği”nin ikinci müsabakası mevcudu meyanında en mühim hokey takımları olan Galatasaray ve İdman Yurdu arasında icra edilmiş ve neticede Galatasaray ikiye karşı altı sayı ile galib gelmiştir.

Artık vakit gecikmiş ve herkesin büyük bir sabırsızlıkla beklediği mühim müsabaka başlamıştı.

Vaktin adem-i müsaadesinden yalnız birinci kısım oynanabilmiş ve Fenerbahçe sıfıra karşı üç sayı ile galib gelmiştir. İkinci kısmı oynanmayan bu oyun ihtimal ki Midilli takımının galibiyetiyle neticelenebilirdi. Sıcaklar başlamadan şu natamam kalan müsabakanın tekrar icra edilmesi arzu edilmektedir. Bu oyunda bilhassa Arif ve Said Bey’ler ile Midilli takımının merkez muhacim ve kalecisi maharetler ibraz etmişler ve büyük alkışlara mazhar olmuşlardır. Fenerbahçe’nin muvaffakıyeti şayan-ı takdirdir.


14 Mayıs 1915 – İkdam Gazetesi

Spor Müsabakaları

Bugün Kadıköy İttihat Kulübü çayırında (Süleymaniye Terbiye-i Bedeniyye Yurdu menfaatine) olarak büyük futbol maçları icra olunacaktır. Hanımlar için ayrıca mahal tefrik olunmuştur.


15 Mayıs 1915 – İkdam Gazetesi

İdman Müsabakaları – Süleymaniye Terbiye-i Bedeniyye menfaatine icra edileceğini yazdığımız idman müsabakaları dün Kadıköy İttihat Kulübü çayırında icra edilmiştir. Galatasaray ile Altınordu arasındaki hokey müsabakası Galatasaray’ın galibiyetiyle neticelenmiştir. Bunu müteakip Süleymaniye ile Darüşşafaka arasındaki futbol müsabakası icra edilmiştir. Darüşşafaka takımı sırf küçüklerden ibaret idi. Süleymaniye takımı ise gayet kuvvetli olarak meydana çıkmış ve Türk İdman Ocağı merkez muhacimi Hüsnü efendi ile takımı bir kat daha takviye etmiştir. Neticede Darüşşafaka sıfıra karşı üç sayı ile mağlub olmuştur.


15 Haziran 1915 – İkdam Gazetesi

İdman Müsabakaları

Hilal-i Ahmer Menfaatine – Haziran’ın beşinci Cuma günü hasılatı Hilal-i Ahmer Cemiyeti’ne aid olmak üzere Kadıköyü’nde İttihat Spor Kulübü’nde idman müsabakaları icrası takarrür etmiştir. Mezkur müsabakalara iştirak arzusunda bulunan idman kulüplerinin kayıd icrası için Perşembe günü akşamına kadar Fenerbahçe Spor Kulübü’ne müracaatları lazım gelir.


9 Temmuz 1915 – İkdam Gazetesi

İstanbul Futbol Şampiyonluğu – İstanbul Şampiyonluğu Birliği’ni teşkil eden gruplar arasında icra edilen müsabakalarda Fenerbahçe kulübü tekmil rakiplerini mağlub ederek futbol şampiyonluğunu ihraz etmiştir. Memleketimizde idman hayatına gayret ve intizam ile revac veren mezkur kulübün muzafferiyetini şayan-ı takdir ve tebrik görürüz. İkinciliği Türk İdman Ocağı kazanmıştır.


24 Ekim 1915 – Tanin Gazetesi

Futbol Müsabakaları

Geçen Cuma günü Kadıköy İttihad Kulübü çayırıda İstanbul Futbol Birliği’nin ikinci kümesinin ikinci oyunu Gürbüzler ile Fenerbahçe arasında icra edilmiş, Fener ikiye karşı beş sayı ile galip gelmiştir.

Bunu müteakib yine İstanbul Futbol Birliği’nin birinci kümesinin ikinci oyunu Süleymaniye ile Anadolu arasında icra edildi ve Süleymaniye bire karşı üç sayı ile galib geldi.


31 Ekim 1915 – İkdam Gazetesi

Futbol Müsabakaları – Geçen Cuma günü Kadıköyü’nde İttihad Kulübü’nde İstanbul Futbol Birliği’nin birinci kümesine aid Fenerbahçe ile Galatasaray arasında müsabaka icra edilmiş, Fenerbahçe bire karşı iki sayı ile ihraz-ı galibiyet etmiştir.

İstanbul Futbol Birliği’nin ikinci kümesine aid İdman Yurdu – Erenköy müsabakası da Anadolu Hisarı er meydanında icra edilmiş, İdman Yurdu bir sayı ile galib gelmiştir.

Yine Anadolu Hisarı’nda er meydanında İdman Yurdu birinci takımıyla Midilli kruvazörü Alman efradı arasında da bir müsabaka icra edildi, bu oyunda İdman Yurdu bire karşı dört sayı ile galib gelmiştir.


7 Kasım 1915 – İkdam Gazetesi

Futbol Müsabakası – İstanbul futbol birliğinin birinci kümesine aid olarak İdman Yurdu ile Süleymaniye kulüpleri arasında Anadolu Hisarı er meydanında geçen Cuma günü bir müsabaka icra edilmiş Süleymaniye sıfıra karşı bir sarı ile galib gelmiştir.


19 Kasım 1915 – İkdam Gazetesi

Altın Örs İdman Yurdu – Genç Türk zanaatkarlarından teşekkül eden (Altın Örs İdman Yurdu) hükümetimizin tasdikine iktiran etmiştir.