Harington Kupası

Harington Kupası

Yıllardır işgalcilerin baskısı altında Anadolu’dan gelen zafer haberlerini bekleyen halk, millî ordu 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdikten sonra sevinçten kabına sığmıyordu. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın 3 Mayıs 1918’de ziyaret ettiği Fenerbahçe (bugüne kadar ortaya çıkan kayıtlara bakılacak olursa) Kasım 1918 – Kasım 1923 arasında, tam 5 sene süren işgal dönemi boyunca 126 maç yaptı. Taksim Stadı’nda, 29 Haziran 1923 tarihinde oynanan Harington Kupası maçı bunlardan 121.si idi.

Bu maç öncesiyle, kendisiyle ve sonrasıyla tek başına kitap olabilecek bir semboldür. Bu yüzden araştırmamızı hep birlikte yapalım istedik.

İster sosyal medya hesaplarımızdan, ister buradaki yorum bölümünden, isterseniz de e-posta adresimizden (info@FenerbahceTarihi.org) bize ulaşıp elinizdeki bilgileri, belgeleri ve fotoğrafları göndermeniz halinde, bunları önce yayınlayıp, sonrasında ise tasnif edeceğiz.

Kupanın fotoğrafı başta olmak üzere, bir çok kayıp ya da unutulmuş detayın günün birinde ortaya çıkacağına eminiz. Amacımız o günü mümkün olduğu kadar öne çekebilmek…



Harington Kupası
20 Haziran 1923 tarihli Spor Âlemi dergisinden Harington Kupası haberi

Fenerliler Şiddetli Bir Hasım Karşısında

Turnuva şampiyonu Fenerbahçe Kulübü son müsabakasından sonra mühim bir davet karşısında kalmıştır. Bu davette Fener’in düşman-ı bîamanı (Coldstream) takımı tarafından yapılmıştır. Gelen kağıtta (Grenadier Guards), (Irish Guards) ile muhtelit bir halde çıkılacağı eğer müsabakada Fenerliler galip gelir ise kendileri tarafından bir de kupa hediye edileceği bildiriliyordu. Acaba bu mühim davet Fenerliler tarafından kabul edilecek mi? Gelecek sayımızda tafsilat vereceğiz.


Harington Kupası
27 Haziran 1923 tarihli Spor Âlemi dergisinden Harington Kupası haberi

Fenerbahçelilerin Bu Cuma Günkü Mühim Maçı

Bu Cuma günü saat beş buçukta Taksim Stadyumu’nda turnuva kupasını kazanan Fenerbahçe takımını çağıran [Coldstream Guards, Grenadier Guards, Irish Guards] muhtelit takımının davetini Fenerbahçeliler kabul ettiklerinden bu Cuma günü Taksim’de karşılacaklardır. Bir iki sakat oyuncusuyla bu daveti kabul etmekte tereddüt etmeyen yılmaz Fenerbahçe oyuncularına muvaffakıyet temenni ederiz. Mevsimin en mühim maçını teşkil eden bu oyun spor mehafilinde pek merakla bekleniyor.


Harington Kupası
30 Haziran 1923 tarihli Vatan gazetesinin birinci sayfası… Solda Fenerbahçe’nin kupayı kazandığına dair haber…

Fenerbahçe’nin Parlak Bir Galibiyeti
En kuvvetli İngiliz oyuncularından mürekkeb muhtelit takıma (1)e karşı (2) sayı ile galip geldi.

Şehrimizde bulunan İngiliz takımlarının en mahir oyuncularından mürekkeb olarak çıkarılan muhtelit takımla Fenerbahçe birinci takımı arasında gün Beyoğlu’nda Taksim Stadyumu’nda heyecanlı bir futbol maçı icra edilmiştir. Oyun başlayınca İngilizler Fenerbahçe kalesi önünden topu ayırmamışlar ve bu sırada bir gol yapmaya muvaffak olmuşlardır.

İkinci haftaymda Fenerliler bütün gayretleri ile çalışmışlar, sol açık Bedri Bey’in noksan olmasına rağmen Zeki Bey tarafından ilk gol yapılmıştır. Ve bir müddet sonra yine Zeki Bey ikinci golü yapmış ve Fenerbahçe bire karşı iki sayı ile galip gelerek İngilizler tarafından mev’ud kupayı almıştır.


Harington Kupası
30 Haziran 1923 tarihli Tevhid-i Efkar gazetesinin birinci sayfası…
Solda Fenerbahçe’nin kupayı kazandığına dair haber…

Haberin tamamını “buradaki” bağlantıdan okuyabilirsiniz.


29 Haziran 1923’de karşılaşan takımların kadroları… Üstte Fenerbahçe, altta Gardlar Karması…

Coldstream Guards, Grenadier Guards ve Irish Guards takımından oluşan Gardlar Karması’nın kadrosu bilinmiyor ama Fenerbahçe kadrosu, meşhur işgal dönemi kadrosu… Yani;
Kaleci : Şekip Kulaksızoğlu
Defans : Cafer Çağatay – Hasan Kamil Sporel
Orta Saha : Fahir Yeniçay – İsmet Uluğ – Kadri Göktulga
Forvet : Alaaddin Baydar – Bedri Gürsoy – Ömer Tanyeri – Sabih Arca – Zeki Rıza Sporel


Rüştü Dağlaroğlu 1987 tarihli ve “Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi” isimli kitabında kupanın Türkiye’ye gelişinden şöyle bahseder :

“İstanbul gümrükleri o sıralarda bir emrivaki ile Türk gümrükçülerin kontrolüne geçmişti. Londra’dan gelen bu Kupayı Türk gümrükçüler İngilizlere vermek istememişler ve Kupa uzun formalitelerden sonra gümrükten çıkarılmıştı.Bu olayı, İşgal yıllarında İstanbul İngiliz Fevkalade Komiserliği Yardımcısı H. Armstrong, Ömer Rıza Doğrul tarafından 1928 de Türkçe’ye çevrilen, (TÜRKİYE NASIL DOĞDU?.) adlı kitabının 204. sayfasında nakleder.”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı arşivinde Ömer Rıza Doğrul’un kitabını bulduk. İlgili bölüm şöyle :

Bir defa İtalyan jandarması kontrol vazifesini ifa ederken Türkler tarafından kovulmuşlardı. Diğer bir defa İngiliz vizesini tanımamışlar ve müttefiklerin istihdam ettikleri Ermenileri yakalamışlardı, bir defa da Türkler başkumandanın bir nutkunu sansür etmişler ve onun getirdiği bir kupayı gümrükten çıkarmak istememişlerdi. Türk matbuatı müttefiklere karşı en şiddetli makaleler yazmışlardı.

Harington Kupası

Kitabın orijinaline ise archive.org sitesinden ulaşmak mümkün oldu. Orada ilgili bölüm şu şekilde idi :

On one occasion the Turks chased Italian gendarmes off a ship, while they were doing control work. On another they refused to recognize British visas and arrested Armenians employed by the Allies. On yet another they censored the Commander-in- Chief’s speech, refused to hand over out of the customs a cup he had bought as a boxing trophy, and inserted bitter articles against the Allies in the newspapers.

Harington Kupası
Inter Brigade Football Cup (EPH 4496) 1 silver trophy cup, decorated with eagles around lip, rectangular handles Copyright: © IWM. Original Source: http://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30084421

Bu yeni bilgilerden türlü çıkarımlar yapabiliriz. Bunlardan biri (ve en mantıklısı) kupanın Türkiye’ye bir boks müsabakası ödülü olarak geldiği ama sonradan içerik değiştirdiği olabilir. Gerçi İngilizlerin, yukarıdaki örnekte olduğu gibi, müsabakalara özel kupalar yaptırmayı sevdiği çok açık ama gerekli düzenlemelerin burada yapıldığını düşünmemek için de elimizde bir sebep yok.


Harington Kupası

30 Haziran 1923 tarihli Vakit gazetesinde de maçın haberi varmış. Transkripsiyonu sitemizdeki “Esir Şehrin Moral Kaynağı Fenerbahçe ve Gazetelerde Harington Kupası” yazımızda okuyabilirsiniz.


Harington Kupası maçına dair bir fotoğraf daha… Millî takımın ilk kaptanı, ilerleyen yıllarda Fenerbahçe’ye başkanlık da yapacak olan Hasan Kamil Sporel’i görüyorsunuz.


Yeri gelmişken yaygın bir yanlış bilgiyi de düzeltelim… Aşağıdaki fotoğraf bir çok kaynakta “Harington Kupası Maçından” başlığıyla paylaşılıyor. Oysa görüldüğü gibi Spor Âlemi dergisinin 12 Mart 1924 tarihli sayısında “Geçen hafta Galatasaray-Fenerbahçe maçının uzaktan görünüşü. Foto : Spor Âlemi (Namık)” bilgisiyle yerini almış. Dolayısıyla resim, Harington Kupası maçına değil, 7 Mart 1924 tarihli derbiye ait.

Devam edeceğiz.

Harington Kupası” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın